ΕΚΘΕΣΕΙΣ

Σάββατο 23 & Κυριακή 24 Οκτωβρίου 2026 | 11.00 – 21.00 | Σεράφειο Δήμου Αθηνάιων

Έργα σύγχρονης τέχνης γύρω από το θέμα του Παλίμψηστου.

(Ορισμός: Ως «παλίμψηστο» ορίζεται το χειρόγραφο (π.χ. πάπυρος ή περγαμηνή) του οποίου το αρχικό κείμενο έχει σβηστεί ή αποξυθεί για να γραφτεί νέο κείμενο από πάνω. Μεταφορικά, ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει κάτι που αποτελείται από στρώματα παλιών και νέων στοιχείων, όπως μια πόλη όπου έχει “ξαναγραφτεί” πολλές φορές στην ιστορία της).

Το τραύμα, η μνήμη και η ταυτότητα είναι από τα πιο ισχυρά θέματα που έχουν εμπνεύσει σχεδόν κάθε μορφή τέχνης. Τα έργα της έκθεσης αποτυπώνουν το πώς το παρελθόν διαμορφώνει το άτομο, έχοντας κάποια κοινά στοιχεία:

1. Χρησιμοποιούν αποσπασματικότητα (η μνήμη δεν είναι ποτέ πλήρης).
2. Εξερευνούν το σώμα και τον χώρο ως φορείς μνήμης.
3. Δεν “θεραπεύουν” απαραίτητα το τραύμα — το αναγνωρίζουν και το μεταμορφώνουν.
4. Συνδέουν την προσωπική εμπειρία με συλλογικά βιώματα (οικογένεια, ιστορία, κοινωνία).

Η μνήμη συνιστά μια δυναμική διαδικασία που μετασχηματίζεται διαρκώς μέσα από τη σχέση της με το παρόν, θυμίζοντας ένα παλίμψηστο στο οποίο οι νέες εγγραφές συνυπάρχουν με τις παλαιότερες χωρίς να τις ακυρώνουν. Στον χώρο της ψυχολογίας, ο Sigmund Freud επισήμανε ότι κάθε ανάκληση μιας ανάμνησης συνεπάγεται και την αναδιαμόρφωσή της, μια ιδέα που η τέχνη εκφράζει μέσα από τη συνεχή επανεξέταση του παρελθόντος υπό το φως του παρόντος. Παράλληλα, ο Maurice Halbwachs ανέδειξε τον κοινωνικό χαρακτήρα της μνήμης, δείχνοντας πώς οι συλλογικές δομές καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο θυμόμαστε. Σύμφωνα με τον Michel Foucault, η τέχνη έχει τη δυνατότητα να φέρνει στο φως τις ιστορικές διαστρωματώσεις και να λειτουργεί αποδομητικά, προτείνοντας νέες, εναλλακτικές αφηγήσεις. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο καλλιτέχνης δρα ως «αρχαιολόγος της μνήμης», αποκαλύπτοντας τα ίχνη του χρόνου και επανανοηματοδοτώντας το παρελθόν. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η μνήμη μετατρέπεται σε μια ανοιχτή, διαρκώς μεταβαλλόμενη αφήγηση, όπου το ατομικό, το συλλογικό και το ιστορικό συνδέονται δημιουργικά μέσω της καλλιτεχνικής πράξης.

Μορφές τέχνης της έκθεσης: Σύγχρονα εικαστικά έργα, εγκαταστάσεις και γλυπτά.

2. Έκθεση νέων μέσων Echoes που επικεντρώνεται στην επεξεργασία θραυσμάτων μνήμης που αφήνουν οι επισκέπτες μέσα από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.

Η έκθεση ECHOES διερευνά τη σχέση μεταξύ προσωπικού τραύματος, μνήμης και τεχνολογίας. Υπάρχουν μνήμες που δεν τις θυμόμαστε· μας κατοικούν. Ζουν στο σώμα, επιμένουν στη σιωπή, ξεγλιστρούν από εικόνες και ήχους και επιστρέφουν μέσα από την τεχνολογία σαν θραύσματα που ζητούν να ειπωθούν. Το παρελθόν δεν είναι κάτι κλειστό· μεταμορφώνεται, διαχέεται, επανεμφανίζεται στην έκθεση μέσα από ψηφιακές μορφές. Και το μέλλον, δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια νέα μορφή μνήμης που δεν έχει ακόμα βιωθεί. Η έκθεση είναι μια τελετουργία επανεγγραφής. Εδώ, ο θεατής δεν κοιτά απλώς έργα — γίνεται το ίδιο το έργο.